แคร์สุขภาพ

“อย.” คืออะไร? ผลิตภัณฑ์ใดบ้างที่ต้องมีอย.? และมีวิธีเช็คอย. ปลอมอย่างไรได้บ้าง?  

ผู้เขียน : Mayya Style

เป็นนักเขียนสายสุขภาพและการเงินที่มีประสบการณ์ในการเขียนมากมาย โดยได้ฝากผลงานในหลากหลายรูปแบบที่เน้นด้านบริหารร่างกายและจิตใจ ทำงานที่ Rabbit Care ได้อย่างมืออาชีพ

close
 
 
Published: August 8,2023

อย. เป็นสิ่งที่หลายคนให้ความสนใจทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค เนื่องจากเป็นเครื่องหมายที่รับรองคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ หากสินค้าใดมีอย.ที่ถูกต้องชัดเจนและตรวจสอบได้ ก็จะเพิ่มความน่าเชื่อถือต่อผู้บริโภค ทำให้มั่นใจได้ว่าสินค้าดังกล่าวจะไม่ก่อให้เกิดผลเสียต่อร่างกายเมื่อรับประทานเข้าไป วันนี้ แรบบิท แคร์ จะพาทุกคนมารู้จักกับอย. ว่ามันคืออะไร สินค้าใดจำเป็นต้องมี ขั้นตอนการจดทะเบียนอย. รวมถึงวิธีเช็กเลขอย. ไปดูกันเลย!!       

Health Insurance Widget

เปรียบเทียบประกันสุขภาพกับ Rabbit Care พิเศษ! ผ่อน 0% นานสูงสุด 10 เดือน
icon angle up or down

เลือกแผนประกันสุขภาพที่คุณสนใจ

    ชื่อนามสกุล

    หมายเลขโทรศัพท์

    อย. คืออะไร?

    อย. ย่อมากจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อังกฤษ: Food and Drug Administration, FDA) เป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและกำกับดูแลสินค้าอาหารและยาในประเทศ หน้าที่หลักของสำนักงานคือตรวจสอบความปลอดภัยและคุณภาพของอาหารและยา รวมถึงเวชภัณฑ์ และเครื่องสำอางค์ที่ออกสู่ตลาดเพื่อให้ผู้บริโภคได้รับสินค้าที่มีมาตรฐานและไม่เสี่ยงต่อสุขภาพ

    ผลิตภัณฑ์ใดบ้างที่ต้องมีอย.? 

    ผลิตภัณฑ์ที่จำเป็นต้องขออย. ได่แก่ อาหาร, เครื่องมือแพทย์ที่ต้องมีใบอนุญาต, และ วัตถุอันตรายที่ใช้ในครัวเรือน เนื่องจากการมีเครื่องหมาย “อย.” จะเป็นการยืนยันว่าผลิตภัณฑ์นั้นได้ผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยและมีคุณภาพตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับอาหารและยาที่มีผลต่อสุขภาพของประชาชน การมีเครื่องหมาย “อย.” เป็นสัญลักษณ์ที่ให้ความน่าเชื่อถือและสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคในการใช้ผลิตภัณฑ์นั้นๆ

    ตรวจ สอบ เลข อย. 13 หลัก

    1. เช็ค เลข อย. 13 หลัก อาหาร

    อาหารที่ต้องมีเครื่องหมายอย. จะแบ่งออกเป็นทั้งหมด 3 ประเภท ได้แก่ 

    • อาหารควบคุมเฉพาะ : อาหารบรรจุในภาชนะที่ปิดสนิท เครื่องดื่ม 
    • อาหารที่กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน : อาหารกึ่งสำเร็จรูป น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุปิดสนิท ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร น้ำมันพืช 
    • อาหารที่ต้องมีฉลาก : หมากฝรั่งหรือลูกอม ผลิตภัณฑ์จากเนื้อสัตว์ อาหารพร้อมปรุง อาหารสำเร็จรูปพร้อมบริโภคทันที 

    สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทอาหาร จะมีการปรากฎเลข 13 หลัก อยู่ในกรอบเครื่องหมาย จะถูกเรียกว่า “เลขสารบบอาหาร” ซึ่งเลขเหล่านั้นแสดงข้อมูลเกี่ยวกับสินค้า เช่น สถานที่การผลิต เป็นต้น เพื่อสามารถตรวจสอบได้ง่ายเมื่อเกิดปัญหา แต่ละตัวเองจะมีความหมายดังนี้

    สัญลักษณ์อย. คือ ตัวเลข 13 หลัก: XX-X-XXXXX-X-XXXX

      ลำดับที่

      ความหมาย

      เลขลำดับที่ 1 

    เลขแทนตัวยาที่ออกฤทธิ์ (จะใช้ตัวเลข 1 – 2 เท่านั้น) 

    - เลข 1 หมายถึง มีตัวยาสำคัญที่ออกฤทธิ์เพียงตัวเดียว
    - เลข 2 หมายถึง มีตัวยาสำคัญที่ออกฤทธิ์สองตัวขึ้นไป

      เลขลำดับที่ 2 

    เลขแทนประเภทของยา (ใช้ตัวอักษร A – N) เช่น

    - A แทนยาแผนปัจจุบันที่ใช้กับมนุษย์ซึ่งผลิตภายในประเทศ
    - N แทนยาแผนโบราณที่ใช้กับสัตว์ซึ่งนำเข้าหรือสั่งเข้าจากต่างประเทศ

      เลขลำดับที่ 3 - 4

      เลขแสดงลำดับการขึ้นทะเบียนตำรับยา

      เลขลำดับที่ 5 - 6 

      เลขแสดงปี พ.ศ.ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน 

    2. เช็ค เลข อย. เครื่องมือแพทย์

    สินค้าในหมวดนี้ประกอบไปด้วยถุงยางอนามัย, ถุงมือยางสำหรับศัลยแพทย์, ชุดตรวจเชื้อ HIV, และคอนแทคเลนส์ โดยที่สัญลักษณ์อย. จะขึ้นต้นด้วย ผ และ น จากนั้นจึงตามด้วยตัวเลข 

    สัญลักษณ์อย. : ผ. XX / XXXX หรือ น. XX / XXXX 

    • ผ. ย่อมาจากคำว่า ผลิต
    • น. ย่อมาจากคำว่า นำเข้า 
    • เลขสองตัวแรก หมายถึง เลขที่ใบอนุญาต
    • เลขสี่ตัวหลัง หมายถึง ปี พ.ศ. ที่ได้รับอนุญาต

    3. เช็ค เลข อย. วัตถุอันตรายที่ใช้ในครัวเรือน

    ผลิตภัณฑ์ที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายเมื่อรับประทาน สูดดม หรือสัมผัส จำเป็นต้องขออย. เช่น ผลิตภัณฑ์กำจัดแมลง ผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อในครัวเรือน ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดพื้นผิว 

    สัญลักษณ์อย. : วอส. XX / XXXX

    • วอส. ย่อมากจากคำว่า วัตถุอันตรายทางสาธารณสุข
    • เลขสองตัวแรก หมายถึง เลขที่ใบอนุญาต
    • เลขสี่ตัวหลัง หมายถึง ปี พ.ศ. ที่ได้รับอนุญาต

    ผลิตภัณฑ์ใดบ้างที่ไม่ต้องมีอย.?

    สำหรับผิตภัณฑ์ที่ไม่ต้องมีอย. ได้แก่ ยา, เครื่องสำอาง, และ เครื่องมือแพทย์ ถึงแม้ไม่ต้องจดอย. แต่จำเป็นต้องมีเลขทะเบียนตำรับยาและเลขที่ใบรับแจ้ง เพื่อเป็นการยืนยันคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์

    1. ยา 

    สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทยา ไม่ต้องมีเครื่องหมายอย. บนฉลากยาก็ได้ แต่ต้องมี “เลขทะเบียนตำรับยา”

    สัญลักษณ์เลขทะเบียนตำรับยา : Reg no. XX XX / XX

    Reg no. ย่อมาจาก Registered Number หรือเลขทะเบียน

      ลำดับที่

      ความหมาย

      เลขลำดับที่ 1 

    เลขแทนตัวยาที่ออกฤทธิ์ (จะใช้ตัวเลข 1 – 2 เท่านั้น) 

    - เลข 1 หมายถึง มีตัวยาสำคัญที่ออกฤทธิ์เพียงตัวเดียว
    - เลข 2 หมายถึง มีตัวยาสำคัญที่ออกฤทธิ์สองตัวขึ้นไป

      เลขลำดับที่ 2 

    เลขแทนประเภทของยา (ใช้ตัวอักษร A – N) เช่น

    - A แทนยาแผนปัจจุบันที่ใช้กับมนุษย์ซึ่งผลิตภายในประเทศ
    - N แทนยาแผนโบราณที่ใช้กับสัตว์ซึ่งนำเข้าหรือสั่งเข้าจากต่างประเทศ

      เลขลำดับที่ 3 - 4

      เลขแสดงลำดับการขึ้นทะเบียนตำรับยา

      เลขลำดับที่ 5 - 6 

      เลขแสดงปี พ.ศ.ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน 

    ตัวอย่าง 1A 17/51 หมายถึง เป็นยาแผนปัจจุบันสำหรับใช้กับมนุษย์ ผลิตภายในประเทศไทย มีตัวยาออกฤทธิ์เพียงตัวเดียว ลำดับทะเบียนเลขที่ 17 ได้รับการขึ้นทะเบียนในปี พ.ศ. 2551

    2. เครื่องสำอาง

    ผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องสำอาง จะไม่มีเครื่องหมายอย. บนฉลาก หรือกระปุกครีม แต่จะต้องมีเลขที่ใบรับแจ้ง ประกอบไปด้วยตัวเลข 10 หลัก

    สัญลักษณ์ใบรับแจ้ง : XX – X – XXXXXXX

      ลำดับที่

      ความหมาย

      เลขลำดับที่ 1 - 2

      เลขจังหวัดที่ตั้งของสถานที่รับแจ้ง

    เลขลำดับที่ 3

    เลขแสดงสถานะของสถานที่และหน่วยงานที่อนุญาต (จะใช้ตัวเลข 1 – 4 แทนสถานะ)

    - เลข 1 หมายถึง สถานที่ผลิตอาหาร ซึ่งสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็นผู้อนุญาต
    - เลข 2 หมายถึง สถานที่ผลิตอาหาร ซึ่งจังหวัดเป็นผู้อนุญาต
    - เลข 3 หมายถึง สถานที่นําเข้าอาหาร ซึ่งสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็นผู้อนุญาต
    - เลข 4 หมายถึง สถานที่นําเข้าอาหาร ซึ่งจังหวัดเป็นผู้อนุญาต

      เลขลำดับที่ 4 - 5

      เลขท้ายของปี พ.ศ.ที่อนุญาต เช่น ตัวเลข 61 แทน พ.ศ.2561

      เลขลำดับที่ 6 - 10 

      เลขลำดับของผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการอนุญาต

    3. เครื่องมือแพทย์

    สำหรับเครื่องมือแพทย์ไม่ต้องมีสัญลักษณ์หรือเลขอย. แต่ต้องมีเลขที่ใบรับแจ้งเช่นเดียวกับผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เช่น เครื่องที่ใช้เพื่อกายภาพบำบัด เครื่องตรวจระดับแอลกอฮอล์ในร่างกาย เต้านมเทียมซิลิโคน

    แต่สำหรับเครื่องมือแพทย์ทั่วไป ไม่ต้องมีทั้งเครื่องหมาย อย. และเลขที่ใบรับแจ้ง เช่น เครื่องตรวจวัดความดันโลหิต เครื่องตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือด เตียงผู้ป่วย รถเข็นผู้ป่วย แต่ผู้ประกอบการหรือผู้ที่นำมาขายจะต้องมีหนังสือรับรองการขายในประเทศผู้ผลิต โดยหนังสือต้องออกโดยหน่วยงานรัฐหรือสถาบันเอกชนที่รับรอง เพื่อให้สำนักงาน อย.ตรวจสอบ หลังจากนั้นเจ้าหน้าที่จะออกหนังสือรับรองการนำเข้าเครื่องมือแพทย์ เพื่อใช้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ ณ ด่านศุลกากร

    หมายเหตุ : หากจะนำผลิตภัณฑ์ใดไปโฆษณา จะต้องมีการขออนุญาตจากโฆษณาผลิตภัณฑ์จากทาง อย. เช่นกัน นั่นก็คือ “ฆอ.(โฆษณาอาหาร) ฆพ (โฆษณาเครื่องมือแพทย์)” เพื่อป้องกันการอวดอ้างสรรพคุณที่เกินจริงต่อผู้บริโภค 

    วิธีเช็ค อย ปลอม

    เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค และป้องกันอย. ปลอม คุณสามารถตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์ที่จะซื้อมีเครื่องหมาย อย./เลขที่จดแจ้งหรือไม่ หรือข้อมูลตรงกับทางผู้ขายให้มาหรือไม่ สามารถทำตามวิธีละขั้นตอน ดังต่อไปนี้ 

    1. เข้าเว็บไซต์ “ตรวจสอบการอนุญาต สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข
    2. กรอกข้อมูล เลขรหัสอย. เลขที่ใบจดแจ้ง เลขทะเบียนตำรับยา หรือชื่อผลิตภัณฑ์ ในช่องสืบค้นข้อมูลผลิตภัณฑ์​ (รหัสจะใส่ขีดหรือไม่ก็ได้) แล้วกดค้นหา
    3. หากผลิตภัณฑ์นั้นได้รับการอนุญาตที่ถูกต้อง เมื่อกรอกข้อมูลเรียบร้อย จะปรากฎข้อมูลของสินค้าได้แก่ ประเภทผลิตภัณฑ์ ใบสำคัญ (เลข อย.) ชื่อผลิตภัณฑ์ไทย – อังกฤษ ชื่อผู้รับอนุญาต Newcode (เลขอ้างอิงใบรับแจ้งการนำเข้าผลิตภัณฑ์) และสถานะของผลิตภัณฑ์

    เพียงเท่านี้ผู้บริโภคก็สามารถมั่นใจได้แล้วว่าของชิ้นนั้นได้รับการตรวจสอบในเรื่องของคุณภาพและความปลอดภัย แต่หากกรอกเลขไปแล้วพบว่า ไม่มีข้อมูล ข้อมูลไม่ตรงกับสินค้า หรือปรากฎเป็นผลลิตภัณฑ์ตัวอื่น อาจแปลว่าสินค้าชิ้นนั้นสวมเลขอย. ปลอม 

    สายด่วน อย.

    หากพบความผิดปกติที่น่าสงสัยหรือพบว่าข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ถูกต้อง สามารถติดต่อสายด่วน อย. 1566 หรือติดต่อสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข สามารถส่งเรื่องร้องเรียนเข้ามาได้ในช่องทางออนไลน์ผ่านอีเมล [email protected] นอกจากนี้ ผู้บริโภคสามารถเดินทางมาร้องเรียนได้ที่ ศูนย์จัดการเรื่องร้องเรียนและปราบปรามการกระทำผิดกฎหมาย เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ อาคาร 1 ชั้น 1 สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และถ้าหากเป็นคนต่างจังหวัด ไม่สะดวกเดินทางสามารถร้องเรียนได้ที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดในพื้นที่ของตนเองได้เลย
    ข้อมูลทั้งหมดนี้ เป็นเกร็ดความรู้เกี่ยวกับเครื่องหมาย อย. ที่ผู้ประกอบการและผู้บริโภคให้ความสำคัญ ทั้งนี้อย่าลืมซื้อประกันสุขภาพ กับ แรบบิท แคร์ เพราะหากรับประทานอาหารที่ไม่มีมาตรฐาน หรือเป็นอย. ปลอม แล้วเกิดผลเสียต่อร่างกาย เช่น อาหารเป็นพิษ หรือแพ้อาหาร ก็สามารถเบิกค่ารักษาพยาบาลได้ ครอบคลุมทั้งผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก หากสนใจโทรเลย 1438


     

    บทความแคร์สุขภาพ

    แคร์สุขภาพ

    โรคพุ่มพวงคืออะไร มีอาการอย่างไร อันตรายถึงชีวิตหรือไม่ ?

    โรคที่คนไทยเรียกกันจนติดปากว่าโรคพุ่มพวง เนื่องจากคนไทยเรารู้จักโรคนี้กันอย่างแพร่หลายเมื่อศิลปินชื่อดังอย่างคุณพุ่มพวง ดวงจันทร์
    Nok Srihong
    23/05/2024