ไฟฟ้าลัดวงจรอันตรายหรือไม่ เกิดจากอะไร วิธีปฏิบัติตัวเมื่อไฟฟ้าลัดวงจร

ไฟฟ้าลัดวงจร เหตุการณ์สุดอันตรายที่แน่นอนว่าไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น แล้วทุกคนรู้กันหรือไม่ ? ว่าจริง ๆ แล้วไฟฟ้าลัดวงจรคืออะไร ? เกิดจากอะไร มีระดับความอันตรายมากแค่ไหน ? เมื่อเกิดขึ้นจะมีวิธีการปฏิบัติอย่างไร มีวิธีป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ไฟฟ้า ลัดวงจรอย่างไร ? ลองอ่านทำความเข้าใจกันดูได้ กับข้อมูลที่ แรบบิท แคร์ รวบรวมมาให้ในบทความนี้เลย

ไฟฟ้าลัดวงจรคืออะไร ?

ไฟฟ้าลัดวงจร (Short Circuit) คือการที่กระแสไฟฟ้าไหลจากจุดหนึ่งไปยังจุดหนึ่งที่อยู่นอกวงจรไฟฟ้าตามปกติ ซึ่งในแต่ละจุดนั้นอาจมีแรงไฟฟ้าที่แตกต่างกัน อาจนำไฟฟ้าประจุตรงกันข้าม หรืออาจจะเป็นสื่อนำไฟฟ้าลงดิน ด้วยสาเหตุเหล่านี้ก็จะส่งผลให้เกิดการถ่ายเทพลังงานเป็นจำนวนมาก และทำให้เกิดความร้อนสูงและมีประกายไฟเกิดขึ้นและนำไปสู่เหตุเพลิงไหม้ได้ในที่สุด

แล้วไฟฟ้าลัดวงจรเหมือนการที่ไฟฟ้าดูดหรือไฟฟ้าช็อตหรือไม่ คำตอบคือใช้แต่เราจะเรียกว่าไฟฟ้าดูดหรือไฟฟ้าช็อตเมื่อมนุษย์ สิ่งมีชีวิตหรือสิ่งของอื่น ๆ ที่ไม่อยู่ในระบบไฟฟ้าไปสัมผัสกับวงจรไฟฟ้าโดยตรง หรืออาจใช้ในกรณีที่มีโลหะหรือน้ำไปสัมผัสในขณะที่มีไฟฟ้ารั่วทำให้เสี่ยงโดนไฟฟ้าช็อตหรือไฟฟ้าดูด ซึ่งถือเป็นการเสี่ยงอันตรายอย่างมากจนอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตเลยทีเดียว

กล่าวมาถึงตรงนี้ทุกคนคงเห็นอันตรายของการที่ไฟฟ้าลัดวงจรกันแล้ว เหตุการณ์เหล่านี้เป็นอุบัติเหตุซึ่งอาจเกิดขึ้นได้เสมอ ดังนั้นเพื่อความอุ่นใจ แรบบิท แคร์​ แนะนำให้ทำประกันอุบัติเหตุป้องกันเอาไว้ จะได้อุ่นใจ ไม่ว่าเกิดเหตุอะไรก็มี แรบบิท แคร์ ช่วยดูแล

ไฟฟ้าลัดวงจร อันตรายหรือไม่ ?

หากถามว่าการที่ไฟฟ้าลัดวงจรนั้นอันตรายหรือไม่ ตอบได้เลยว่าเหตุการณ์ดังกล่าวนั้นถือเป็นเหตุการณ์ที่อันตรายมาก เพราะเมื่อมีเหตุการณ์ไฟฟ้า ลัดวงจรเกิดขึ้นแล้วนั้นสถานเบาก็คือมีผู้ถูกไฟดูด และถูกช่วยเหลือไว้ได้ทัน แต่หากลุกลามร้ายแรงก็อาจส่งผลให้เกิดเพลิงไหม้บ้างทั้งหลังได้เลยทีเดียว

เมื่อทราบถึงความร้ายแรงของเหตุการณ์ไฟฟ้า ลัดวงจรภายในบ้านแล้ว ก็ต้องไม่นิ่งนอนใจ ศึกษาวิธีว่าหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้นว่าต้องทำอย่างไร และวิธีป้องกันไฟฟ้าลัดวงจรในหัวข้อถัด ๆ ไปได้เลย

ไฟฟ้าลัดวงจรเกิดจากอะไรได้บ้าง ?

หลังจากที่ได้ทราบระดับความอันตรายและความร้ายแรงของการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรกันไปแล้ว ลองมาดูกันว่ามีสาเหตุเกิดมาจากอะไร เพื่อที่จะได้ทำความเข้าใจกันไว้และคอยระมัดระวัง!

ใช้คัตเอาต์แบบเก่า

ถึงแม้ว่าการใช้คัตเอาต์แบบเก่านั้นจะไม่ใช่สาเหตุที่แท้จริงหรือสาเหตุตั้งต้นที่ทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจร แต่การที่ใช้คัตเอาต์แบบเก่าซึ่งไม่สามารถตัดวงจรไฟฟ้าอัตโนมัติได้ และจะสามารถตัดหรือต่อวงจรไฟฟ้าได้เฉพาะตอนที่ทำการยกขึ้นหรือยกลงด้วยมือเพียงเท่านั้นจึงทำให้เมื่อเกิดไฟฟ้าลัดวงจรขึ้นคัตเอาต์ไม่มีการตัดไฟอัตโนมัติ ทำให้เหตุการณ์ลุกลามและเกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินของผู้อยู่อาศัยอย่างร้ายแรงเลยทีเดียว ดังนั้นจึงควรเลือกใช้คัตเอาต์แบบใหม่ซึ่งสามารถช่วยตัดวงจรไฟฟ้าโดยอัตโนมัติได้ เพราะคัตเอาต์นั้นเปรียบเสมือนเครื่องป้องกันภัยไม่ให้เหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรนั้นลุกลาม

ฉนวนสายไฟเกิดการฉีกขาด

มาถึงสาเหตุที่แท้จริงหนึ่งสาเหตุในการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรอย่างการที่ฉนวนสายไฟเกิดการฉีกขาดหรือมีความเสียหายเกิดขึ้น โดยปกติแล้วสายไฟทุกเส้นจะมีตัวฉนวนพลาสติกที่ใช้ในการห่อหุ้มสายไฟเอาไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ลวดนำไฟฟ้าที่อยู่ภายในตัวฉนวนสายไฟสัมผัสกันเองหรือสัมผัสกับสิ่งอื่น เพราะหากฉนวนสายไฟนั้นเกิดการฉีกขาด และลวดนำไฟฟ้าที่อยู่ภายในบังเอิญไปสัมผัสหรือเสียดสีกับสายไฟเส้นอื่น หรือสื่อนำไฟฟ้าอื่น ๆ ที่อยู่รอบด้วย ก็จะทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรได้นั่นเอง

มีเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านชำรุด

อีกสาเหตุยอดนิยมในการทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรก็คือการที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านชำรุด เพราะอย่างที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดนั้นมีอายุการใช้งานจำกัด ดังนั้นหากเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านเกิดการชำรุด มีสภาพเก่าจนเกินไป เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ผลิตโดยไม่ได้มาตรฐาน หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นนั้น ๆ เกิดความผิดปกติจนวงจรไฟฟ้าเสียหาย ก็จะส่งผลกระทบให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรได้ นำมาสู่อันตรายอาจเกิดเพลิงลุกไหม้ และเป็นอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินภายในบ้าน

ใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าภายในบ้านที่ไม่ได้มาตรฐาน

นอกจากเครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุดที่จะทำให้เกิดเหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรได้แล้ว การที่อุปกรณ์ไฟฟ้าในบ้านไม่ได้มาตรฐานก็เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นในส่วนของสายไฟ ปลั๊กไฟ ปลั๊กรางต่าง ๆ ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้นั้นจัดเป็นอุปกรณ์ที่จะมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านตลอดเวลา ดังนั้นหากเลือกซื้ออุปกรณ์เหล่านี้ที่ไม่ได้มาตรฐาน ไม่มีระบบความปลอดภัยที่ดีมากเพียงพอ ก็จะกลายเป็นสาเหตุใหญ่ที่ทำให้เกิดเหตุการณ์ปลั๊กไหม้ ไฟฟ้าลัดวงจรได้นั่นเอง 

ดังนั้น แรบบิท แคร์ ขอแนะนำว่าอย่าเลือกซื้ออุปกรณ์ไฟฟ้าเหล่านี้ที่ราคาถูกจนเกินไป ควรเลือกที่มีมาตรฐานเชื่อถือได้ เพราะหากต้องเกิดเพลิงไหม้เพื่อแลกกับการประหยัดเงินไม่กี่ร้อยบาทนั้นไม่คุ้มค่าอย่างแน่นอน

มีการใช้ไฟฟ้าเกินกำลัง

การใช้ไฟฟ้าเกินกำลังก็นับเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดเหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรได้ โดยสิ่งที่ทำให้เกิดกรณีใช้ไฟฟ้าเกินกำลังก็เกิดขึ้นได้จากหลากหลายสาเหตุด้วยกัน ทั้งการที่เลือกใช้สายไฟเส้นเล็กเกินไป ใช้กระแสไฟฟ้าผ่านอุปกรณ์ไฟฟ้ามากจนเกินไป มีการต่อปลั๊กพ่วงภายในบ้านมากจนเกินไป ฯลฯ สาเหตุเหล่านี้นั้นทำให้เกิดการใช้ไหห้าเกินกำลังและเกิดกระแสไฟฟ้ามากเกินไปจนเกิดเป็นความร้อนได้ และลุกลามกลายเป็นเหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรในที่สุดนั่นเอง

ไฟฟ้าลัดวงจรต้องทำอย่างไร ?

แม้ว่าจะไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้นแต่ก็อย่างที่ได้กล่าวไปว่าไฟฟ้าลัดวงจรนั้นเป็นอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้ ลองมาดูกันว่าหากต้องเจอเหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรมีข้อควรปฏิบัติหรือต้องจัดการกับเหตุการณ์ตรงหน้าอย่างไร เพื่อป้องกันอันตรายและไม่ทำให้เหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรลุกลาม

ต้องรีบตัดกระแสไฟฟ้าทันที

เมื่อมีเหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรเกิดขึ้น สิ่งแรกที่ควรทำก็คือจะต้องรีบตัดกระแสไฟฟ้าจากจุดที่เกิดไฟฟ้าลัดวงจรอย่างรวดเร็วที่สุด และห้ามสาดน้ำเพื่อดับไฟเมื่อเกิดประกายไฟขึ้นอย่างเด็ดขาด และหากมีคนโดนไฟดูดห้ามสัมผัสตัวที่ถูกไฟดูดโดยทันที แต่จะต้องทำการตัดกระแสไฟฟ้าก่อนเป็นอันดับแรกเพื่อป้องกันไม่ให้อันตรายลุกลามมากยิ่งขึ้น

ต้องเรียกช่างไฟฟ้ามาตรวจดูให้

เมื่อเกิดไฟฟ้าลัดวงจรและทำการตัดกระแสไฟฟ้าเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปที่จะละเลยไปไม่ได้ก็คือการรีบเรียกช่างไฟฟ้ามาตรวจสอบระบบไฟฟ้าให้ เพื่อทำการจุดที่ต้องทำการแก้ไขและทำการซ่อมแซมให้ รวมถึงเช็กความสมบูรณ์ของวงจรไฟฟ้าเพื่อป้องกันไม่ให้เหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรเกิดซ้ำได้นั่นเอง

ไฟฟ้าลัดวงจร ห้ามทำอะไร ?

• ห้ามทำการใด ๆ โดยที่ไม่ตัดกระแสไฟฟ้าก่อน
• เมื่อมีประกายไฟเกิดขึ้นห้ามสาดน้ำดับไฟในทันที
• ห้ามสัมผัสตัวผู้ที่ถูกไฟดูดโดยตรงอย่างเด็ดขาดและแก้ไขตามวิธีป้องกันไฟช็อต

วิธีป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร

หากป้องกันไว้ก่อนได้ แน่นอนว่าย่อมคุ้มค่ามากกว่าคอยตามแก้ มาดูวิธีป้องกันการเกิดไฟฟ้าลัดวงจร ลดความเสี่ยงในการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินกันได้เลย

• ไม่ใช้คัตเอาต์แบบเก่า เนื่องจากคัตเอาต์แบบเก่านั้นไม่สามารถช่วยตัดกระแสไฟฟ้าอัตโนมัติได้ ควรเลือกใช้อุปกรณ์ที่สามารถตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อพบความผิดปกติจากวงจรไฟฟ้าได้ในทันที

• คอยเช็กสภาพสายไฟอยู่เสมอ ตรวจสอบดูเป็นประจำว่าสายไฟที่ใช้อยู่มีสภาพเก่า มีรอยรั่ว หรือเกิดการฉีกขาดหรือไม่ หากมีต้องรีบซ่อมแซมหรือเปลี่ยนโดยทันที

•  หมั่นตรวจเช็กเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน ว่ามีการชำรุดเสียหายหรือไม่ โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เป็นพลาสติกหรือเริ่มส่งกลิ่นไหม้ ต้องตรวจสอบอย่างตั้งใจห้ามละเลย

• เลือกใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน ไม่ว่าจะปลั๊กไฟหรือปลั๊กพ่วงก็ต้องมั่นใจในระบบความปลอดภัย เลือกใช้ที่ได้มาตรฐาน มอก. เป็นสำคัญ

• หลีกเลี่ยงการใช้ไฟฟ้าเกินกำลัง หรือหลีกเลี่ยงการใช้ไฟฟ้าจำนวนมากพร้อมกัน ควรสังเกตว่าปลั๊กรางที่ใช้สามารถรองรับการใช้ไฟฟ้าได้กี่วัตต์ และระมัดระวังไม่ให้ใช้เกิน